ហេតុអ្វីបាន​ជាតាលីបង់មិ​នអាចលុបបំបាត់“​សត្រូវអាក្រក់​”ISIS-Kបា​ន?

ថ្វីបើមានការសន្យាថាមិនអនុញ្ញាតឱ្យអាហ្វហ្គានីស្ថានក្លាយជាភេរវកម្មឡើងវិញហើយមើលឃើញថាISIS-Kជាគូរប្រជែងដែលមិនអាចយកឈ្នះបានតាលីបង់ហាក់ដូចជាប្រឈមមុខនឹងឧបសគ្គក្នុងការកំចាត់ក្រុមនេះ។បន្ទាប់ពីថ្ងៃទី១៥ខែសីហានៅពេលដែលតាលីបង់បានគ្រប់គ្រងប្រទេសក្រុមរបស់អង្គការភេរវកររដ្ឋអ៊ីស្លាមនៅអាហ្វហ្កានីស្ថានISIS -Kបានក្លាយជា“បន្លា”នៅក្នុងក្រសែភ្នែករបស់តាលីបង់។ISIS-K ដែលជា“ គូរប្រជែងដែលធ្លាប់ស្គាល់”ចំពោះតាលីបង់មានមនោគមវិជ្ជាផ្ទុយពីក្រុមដែលគ្រប់គ្រងអាហ្វហ្គានីស្ថាន។ យោងតាមសារព័ត៌មានBBCទស្សនៈរបស់តាលីបង់គឺចង់កសាងរដ្ឋអ៊ីស្លាមមួយដែលព័ទ្ធជុំវិញនៅក្នុងទឹកដីអាហ្វហ្កានីស្ថានខណៈក្រុមISនិងISIS-K ដើរតាមមនោគមន៍វិជ្ជាឃោរឃៅជ្រុលនិយមហើយពួកគេតែងតែវាយប្រហារគោលដៅរបស់លោកខាងលិចអន្តរជាតិនិងមនុស្សធម៌គ្រប់ទីកន្លែងដែលពួកគេអាចទៅដល់។តាមពិតទៅក្នុងពេលកន្លងមកISIS-K បានធ្វើការវាយប្រហារជាបន្តបន្ទាប់ដោយបង្កការគំរាមកំហែងដល់គោលដៅរបស់តាលីបង់ក្នុងការរក្សាអំណាច។ចាប់ផ្តើមពីការវាយប្រហារអត្តឃាតនៅអាកាសយានដ្ឋានកាប៊ុលកាលពីចុងខែសីហាដែលបានសម្លាប់មនុស្សរាប់រយនាក់រួមទាំងសមាជិកសេវាកម្មអាមេរិកចំនួន១៣ នាក់ISIS-K បានចាប់ផ្តើមបង្កើនភាពញឹកញាប់នៃអំពើភេរវកម្មបង្ហូរឈាម។នៅថ្ងៃទី១៦ ខែតុលាពួកគេបានអះអាងទទួលខុសត្រូវចំពោះការវាយប្រហារលើវិហារអ៊ីស្លាមនិកាយស៊ីអ៊ីតនៅទីក្រុងKandaharដែលបានសម្លាប់មនុស្ស៦០នាក់។ កាលពីមួយសប្តាហ៍មុនក្រុមISIS-K បានធ្វើការវាយប្រហារយ៉ាងព្រៃផ្សៃទៅលើវិហារអ៊ីស្លាមនិកាយស៊ីអ៊ីតនៅទីក្រុងKunduz ដែលបានសម្លាប់មនុស្ស៥០នាក់និងរបួសជាង១៤០នាក់។ក្នុងរយៈពេល៤ខែដំបូងនៃឆ្នាំ២០២១ នៅពេលដែលពួកតាលីបង់នៅតែមិនកាន់អំណាចស្ថិតិរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិបានបង្ហាញថាISIS-K បានធ្វើការវាយប្រហារចំនួន៧៧លើកដែលជាសញ្ញាបង្ហាញថាពួកគេមិនទន់ខ្សោយដូចអ្នកជំនាញខ្លះបានផ្តល់យោបល់។ការវាយប្រហាររបស់ISIS-K មានគោលបំណងធ្វើឱ្យជំហររបស់តាលីបង់ចុះខ្សោយដោយបង្ហាញពីការសង្ស័យទៅលើសមត្ថភាពរបស់ក្រុមប្រដាប់អាវុធក្នុងការគ្រប់គ្រងនិងផ្តល់សន្តិសុខសេដ្ឋកិច្ចនិងសង្គមដល់ជនជាតិអាហ្វហ្គានីស្ថាន។នៅខែមិថុនាឆ្នាំនេះរបាយការណ៍របស់អង្គការសហប្រជាជាតិបានរកឃើញថាអ្នកកាន់សាសនាឥស្លាមនៅស៊ីរីនិងអ៊ីរ៉ាក់ចាត់ទុកអាហ្វហ្កានីស្ថានថាជា“មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការពង្រីកខ្លួនរបស់ពួកគេ” ទៅកាន់អាស៊ីកណ្តាលនិងខាងត្បូងឆ្ពោះទៅរកគោលដៅកសាងចក្រភពអ៊ីស្លាមទ្រង់ទ្រាយធំនៅក្នុងតំបន់និងពិភពលោក។របាយការណ៍នេះបង្ហាញពីរលកភេរវកម្មបរទេសដែលកំពុងមកអាហ្វហ្គានីស្ថានពីជុំវិញពិភពលោកដើម្បីចូលរួមជាមួយISIS-K ។ជម្លោះទាក់ទងនឹងគោលដៅរបស់តាលីបង់និងISIS-K បានធ្វើឱ្យក្រុមឧទ្ទាមអ៊ូសបេគីស្ថានតាអ៊ូហ្គ័រក្រុមឧទ្ទាមតួកគី-តួកគីនៅអាហ្វហ្គានីស្ថានលែងចង់ចូលរួមជាមួយតាលីបង់ទៀតហើយ។ប៉ុន្តែចង់ធ្វើតាមISIS-K ។មានមូលដ្ឋាននៅខេត្តNangarhar ដែលមានភេរវករជាង២.០០០នាក់ ISIS-K កំពុងបង្កការគំរាមកំហែងយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់ក្រុមតាលីបង់និងប្រទេសដទៃទៀតនៅក្នុងតំបន់។

ទីតាំងពិបាករបស់តាលីបង់ក្នុងការដោះស្រាយជាមួយ ISIS-K

ក្រុមតាលីបង់ស្ថិតនៅក្រោមសម្ពាធដើម្បីបំបាត់ភេរវកម្មដែលជាលក្ខខណ្ឌសម្រាប់ពួកគេដើម្បីបញ្ចុះបញ្ចូលសហគមន៍អន្តរជាតិឱ្យទទួលស្គាល់ពួកគេ។ពួកគេក៏បានសន្យាផងដែរថាគ្មានក្រុមភេរវករណាមួយនឹងត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើប្រតិបត្តិការនៅក្នុងប្រទេសអាហ្វហ្គានីស្ថានឡើយ។ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយយោងតាមអ្នកជំនាញពាក្យតែងតែងាយស្រួលជាងសកម្មភាពហើយតាលីបង់ហាក់ដូចជាយល់ថាការកំចាត់ISIS-Kមិនមែនជារឿងងាយស្រួលឡើយ។ISIS-K គឺជាបណ្តុំនៃអតីតមេបញ្ជាការសមរភូមិអតីតសមាជិកតាលីបង់ដែលបានផ្លាស់ប្តូរភាគីនិងក្រុមជីហាដឆ្លងដែន។ទំនាក់ទំនងដែលមានភាពច្របូកច្របល់ជាមួយISIS-K គឺជាមូលហេតុដែលក្រុមតាលីបង់មិនអាចចាត់វិធានការប្រឆាំងនឹងក្រុមភេរវករនេះដោយសារតែពួកគេខ្លាចអំណាចរបស់ពួកគេនៅអាហ្វហ្គានីស្ថាននឹងត្រូវប៉ះពាល់។ឧទាហរណ៍មេដឹកនាំបច្ចុប្បន្នរបស់ISIS-Kគឺ Shahab al-Mohajir អតីតភ្នាក់ងារពិសេសHaqqanis ដែលជាក្រុមដែលមានទំនាក់ទំនងជាមួយតាលីបង់។ស្រដៀងគ្នានេះដែរMullah Abdul Rauf Khademដែលបានចូលរួមជាមួយរដ្ឋាភិបាលដែលបង្កើតឡើងដោយពួកតាលីបង់កាលពី២០ ឆ្នាំមុនគឺជាស្ថាបនិកISIS-K នៅខេត្ត Helmand និងខេត្តFarah ។លើសពីនេះភាពសម្បូរបែបនៃជនជាតិនៅខាងក្នុងISIS-K បង្ហាញពីបញ្ហាប្រឈមមួយទៀតសម្រាប់ពួកតាលីបង់។ ការវាយប្រហាររបស់Kunduzដោយជនជាតិអ៊ុយហ្គួរបានបង្ហាញថាសមាជិកនៃក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធដូចជា ETIM ប្រហែលជាបានងាកទៅចូលរួមជាមួយISIS-K ។ ETIM ពីមុនគឺជាក្រុមដែលមានសម្ព័ន្ធភាពជាមួយតាលីបង់អស់ជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ។ISIS-K ត្រូវបានគេនិយាយផងដែរថាកំពុងជ្រើសរើសសមាជិកក្រុមតាលីបង់យ៉ាងសកម្មដោយទាញយកផលប្រយោជន៍ពីជម្លោះរបស់ពួកគេនៅក្នុងក្រុមតាលីបង់ដើម្បីជំរុញឱ្យពួកគេចាកចេញ។លើសពីនេះមេដឹកនាំ ISIS-K al-Muhajirត្រូវបានគេនិយាយថានៅតែមានទំនាក់ទំនងផ្ទាល់និងជិតស្និទ្ធជាមួយកងកម្លាំង Haqqanisដែលជាកម្មសិទ្ធិរបស់តាលីបង់។Haqqanisត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាសាខាប្រដាប់អាវុធដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុតរបស់តាលីបង់ហើយមានរបាយការណ៍ជាច្រើនបានបង្ហាញថាការវាយប្រហារទ្រង់ទ្រាយធំមួយចំនួននៅអាហ្វហ្គានីស្ថានក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះត្រូវបានសម្របសម្រួលរវាងISIS-K និង Haqqanis ។ដូច្នេះការវាយប្រហារទ្រង់ទ្រាយធំណាមួយទៅលើISIS-K អាចបង្កឱ្យមានសេណារីយ៉ូដែលមានជម្លោះនៅក្នុងក្រុមតាលីបង់ដោយខ្លួនឯងដោយសារតែទំនាក់ទំនងជាន់គ្នានិងស្មុគស្មាញរវាងភាគី។ភាពស្ទាក់ស្ទើររបស់តាលីបង់ក្នុងការវាយប្រហារISIS-K ហាក់ដូចជាបង្ហាញឱ្យឃើញនៅក្នុងការសន្ទនាថ្មីៗនេះរវាងកម្លាំងនិងអាមេរិកនៅកាតា។ តាលីបង់បានច្រានចោលទាំងស្រុងនូវសំណើរបស់អាមេរិកក្នុងការសហការក្នុងការកម្ចាត់ភេរវករ។ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយអាមេរិកស្ទើរតែនឹងធ្វើឱ្យក្រុមយុទ្ធជនតាលីបង់ជាច្រើនដែលមានទស្សនៈជ្រុលនិយមសម្រេចចិត្តចាកចេញពីជួរដើម្បីចូលរួមជាមួយ ISIS-K ។នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មាន Asia Times។ភាពស្មុគស្មាញនេះធ្វើឱ្យពួកតាលីបង់ស្ថិតក្នុងភាពរញ៉េរញ៉ៃខណៈដែលពួកគេនៅតែបញ្ចុះបញ្ចូលពិភពលោកឱ្យស្គាល់ពួកគេ។ប៉ុន្តែប្រសិនបើពួកគេមិនចាត់វិធានការប្រឆាំងភេរវកម្មទេសេណារីយ៉ូនេះមិនអាចកើតឡើងទេ៕យោងតាម Asia Times

យុទ្ធជនតាលីបង់។រូបភាពReuters

ភេរវករISIS-K (រូបភាព៖ NY Post)