បញ្ហាប្រឈ​មជាបន្តបន្ទាប់​កំពុងរង់ចាំមេដឹ​កនាំអាមេរិ​ក-ចិននៅឆ្នាំ២០២២

ខណៈពេលដែលសហរដ្ឋអាមេរិកនិងចិនកំពុងធ្វើដំណើរក្នុងទិសដៅផ្សេងគ្នាលោកBidenនិងលោក Xi ត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាជាច្រើនក្នុងឆ្នាំខាងមុខនេះ។មិនដូចការប្រកួតប្រជែងដ៏ស្វិតស្វាញ នាំឲ្យមានចលាចលក៏ដោយរវាងគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យនិងគណបក្សសាធារណរដ្ឋក្នុងការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីអាមេរិកនយោបាយចិននៅតែមានស្ថិរភាពអស់រយៈពេលជិតមួយទសវត្សរ៍ក្រោមការដឹកនាំរបស់ប្រធានាធិបតី Xi Jinping ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយអ្នកសង្កេតការណ៍និយាយថាទាំងប្រធានាធិបតីអាមេរិកនិងចិននឹងប្រឈមមុខនឹងបញ្ហានយោបាយ សេដ្ឋកិច្ចនិងបញ្ហាបរទេសជាច្រើននៅឆ្នាំខាងមុខ។ទាក់ទងនឹងនយោបាយ បក្សកុម្មុយនីស្តចិននៅឆ្នាំ២០២២នឹងរៀបចំសមាជជាតិដែលជាព្រឹត្តិការណ៍ដ៏សំខាន់ដែលអាចជួយឱ្យលោក Xi បន្តកាន់អំណាចបន្ទាប់ពីប្រទេសនេះបានលុបចោលការកំណត់អាណត្តិប្រធានាធិបតី។ កិច្ចប្រជុំពេញអង្គលើកទី៦នៃគណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមបក្សកុម្មុយនិស្តចិនក្នុងខែវិច្ឆិកាបានអនុម័តដំណោះស្រាយជាប្រវត្តិសាស្ត្រដោយដាក់ឈ្មោះលោកXiជា”ស្នូលនៃបក្សទាំងមូល”ដោយពង្រឹងជំហររបស់គាត់ឱ្យស្មើគ្នាជាមួយមេដឹកនាំ Mao Zedong និង Teng Xiaoping។ឥឡូវនេះលោកXiត្រូវបានគេមើលឃើញថាជាស្ថាបត្យករនៃ “យុគសម័យថ្មី” ក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍បក្ស ដែលជាសសរស្តម្ភដ៏សំខាន់បំផុតនៅក្នុងឧបករណ៍អំណាចរបស់ប្រទេសចិន។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ លោកក៏នឹងត្រូវប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាបុគ្គលិកនៃគណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍ការិយាល័យនយោបាយ ក៏ដូចជាការបង្កើនការទទួលខុសត្រូវរបស់មេដឹកនាំប្រទេសដែលកំពុងបង្កើនមហិច្ឆិតាដើម្បីក្លាយជាមហាអំណាចមួយស្មើនឹងសហរដ្ឋអាមេរិក។នេះបើយោងតាមFrancesco។អ្នកស្រាវជ្រាវជាន់ខ្ពស់នៅសាកលវិទ្យាល័យRenminនៃប្រទេសចិនបានឲ្យដឹងថាគណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍នៃការិយាល័យនយោបាយរបស់ប្រទេសចិន ដែលជាស្ថាប័នដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុតរបស់ប្រទេសនេះ បច្ចុប្បន្នមានសមាជិកចំនួន ៧នាក់។ប៉ុន្តែ៦ នាក់អាចចូលនិវត្តន៍នៅរដូវស្លឹកឈើជ្រុះឆ្នាំ២០២២ដោយសារអាយុលើស។ ស្ថាប័ន​នេះ​ធ្លាប់​មាន​សមាជិក​៩​រូប។ប៉ុន្តែ​បាន​បន្ថយ​ចំនួន​២នាក់​ក្រោយ​សមាជ​បក្ស​ឆ្នាំ​២០១៧។យោងតាមលោក Sisci ប្រសិនបើរចនាសម្ព័ន្ធនៃសមាជិកទាំង៧នៅតែមិនផ្លាស់ប្តូរគណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍នៃការិយាល័យនយោបាយនឹងលេចឡើងនូវមុខថ្មីជាច្រើនដែលក្មេងជាងនេះខុសពីសមាជិកចាស់ដែលមានប្រវត្តិធ្វើការជាមួយលោកXi។ប្រសិនបើចិនបន្តសម្រួលរចនាសម្ព័ន្ធដោយកាត់បន្ថយទំហំនៃគណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍ការិយល័យនយោបាយចុះមកត្រឹម៥រូបដំណើរការធ្វើសេចក្តីសម្រេចនឹងមានភាពរហ័សនិងមានប្រសិទ្ធភាព ។ប៉ុន្តែចំនួនសមាជិកទាំងនេះត្រូវបានចាត់ទុកថាតូចពេកបើធៀបនឹងចំនួនសមាជិក។ អ្នកជំនាញរូបនេះបាននិយាយថាជាមួយនឹងការទទួលខុសត្រូវដ៏ធំនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។ដូច្នេះហើយលោក Xiដែលឈានចូលវ័យ៦៩ឆ្នាំនៅឆ្នាំក្រោយនឹងត្រូវធ្វើការសម្រេចចិត្តសំខាន់ៗដើម្បីធានាថាលោកមិនបន្ថយបបន្ទុកការងារដ៏ច្រើន ក៏ដូចជាចែករំលែកនូវទំនួលខុសត្រូវតិច ក្នុងការថែរក្សាសុខភាព ដើម្បីការធ្វើដំណើរដ៏វែងឆ្ងាយនៃការដឹកនាំប្រទេស។ទន្ទឹមនឹងនេះដែរប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក Joe Bidenនិងគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យក៏កំពុងប្រឈមមុខនឹងហានិភ័យនៃការបរាជ័យយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរនៅក្នុងការបោះឆ្នោតសភាពាក់កណ្តាលអាណត្តិនៅចុងឆ្នាំក្រោយ។អ្នកជំនាញខ្លះភ័យខ្លាចថាគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យអាចបាត់បង់សំឡេងភាគច្រើនរបស់ពួកគេទាំងនៅក្នុងសភានិងព្រឹទ្ធសភាដែលធ្វើឲ្យមហិច្ឆតាគោលនយោបាយរបស់លោក Biden ពិបាកក្នុងការក្លាយជាការពិត។ការកើនឡើងអតិផរណា និងរលកនៃជនចំណាកស្រុកដែលហូរចូលទៅក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិកត្រូវបានគេនិយាយថាជាហេតុផលដែលអាចបង្វែរអ្នកបោះឆ្នោតចេញពីគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យនៅក្នុងការបោះឆ្នោតឆ្នាំក្រោយខណៈដែលគោលនយោបាយរបស់លោកBidenនៅតែមានភាពចម្រូងចម្រាស់ដែលមិនមានប្រជាប្រិយភាពជាមួយនឹងមតិសាធារណៈ។ដោយមិនទាក់ទាញកម្រិតចាំបាច់នៃការគាំទ្រគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យថែមទាំងប្រថុយនឹងការបាត់បង់ការប្រជែងសម្រាប់សេតវិមាននៅឆ្នាំ២០២៤ ។អ្នកជំនាញ Sisci បាននិយាយថា ការធ្លាក់ចុះនៃប្រជាប្រិយភាពរបស់គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យមានន័យថាមានឱកាសដែលគណបក្សសាធារណរដ្ឋនឹងឈ្នះការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីបន្ទាប់ដោយគ្មានអតីតប្រធានាធិបតី Donald Trump ។សហរដ្ឋអាមេរិកនិងចិនក៏កំពុងប្រឈមមុខនឹងជម្រើសគោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ចនិងសង្គមដ៏លំបាកផងដែរ។បន្ទាប់ពីឡើងកាន់អំណាចក្នុងឆ្នាំ២០១៣លោកXiបានព្យាយាមធ្វើកំណែទម្រង់ក្រុមហ៊ុនរដ្ឋរបស់ប្រទេសចិនដោយទទួលបានជោគជ័យតិចតួច។ឥឡូវនេះបញ្ហាកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរទៅៗ។កំណើនដ៏ក្តៅគគុកនៃវិស័យអចលនទ្រព្យ ដែលជាកត្តាជំរុញដ៏ធំនៃសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសចិន ឥឡូវនេះបានក្លាយជាការគំរាមកំហែងមួយ។ Evergrande ដែលជាក្រុមអចលនទ្រព្យធំជាងគេទី២ របស់ប្រទេសកំពុងជាប់ជំពាក់បំណុលអាក្រក់ជាង ៣០០ពាន់លានដុល្លារ ហើយកំពុងចាប់ផ្តើមខ្វះលុយដើម្បីទូទាត់អ្នកវិនិយោគ។ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ “គ្រាប់បែកបំណុល” Evergrande គ្រាន់តែជាចំណុចកំពូលនៃផ្ទាំងទឹកកក ខណៈដែលក្រុមហ៊ុនអចលនទ្រព្យជាច្រើនផ្សេងទៀតក៏កំពុងរំជើបរំជួលពីប្រាក់កម្ចីហួសកាលកំណត់ ខណៈដែលវិស័យនេះមានយ៉ាងហោចណាស់៣០% នៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប។ អគារដែលទើបនឹងសាងសង់ថ្មីនៅតែមិនទាន់លក់នៅឡើយដោយជនជាតិចិនជាច្រើនមិនអាចរកដំណោះស្រាយបាន ទោះបីជាមានសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនក៏ដោយ។ប្រទេស​ចិន​ជំពាក់​ប្រាក់​ប្រមាណ៧០០​ពាន់​លាន​ដុល្លារ​នៅ​បរទេស ក្នុង​នោះ​ផ្នែក​សំខាន់​មួយ​គឺ​ជំពាក់​កាតព្វកិច្ច​ទូទាត់​ប្រាក់​របស់​ក្រុមហ៊ុន និង​ធនាគារ​រដ្ឋ​ដែល​​ធ្វើ​ឱ្យ​ខាតប​ង់។បំណុលទាំងនេះអាចដាក់ស​ម្ពាធសេដ្ឋកិច្ចលើប្រទេ​សក៏ដូចជាវណ្ណៈកណ្តាលដ៏ធំរបស់ខ្លួន។ទីក្រុងប៉េកាំងត្រូវបានគេនិយាយថានៅតែត្រូវការដោះស្រាយបញ្ហារចនាសម្ព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ច។ ទោះបីជាមានយុទ្ធសាស្ត្រ “ចរាចរទ្វេដង” ក៏ដោយក៏ការនាំចេញរបស់ចិននៅតែដើរតួនាទីយ៉ាងធំ ខណៈដែលការប្រើប្រាស់ក្នុងស្រុកមិនកើនឡើងដូចការរំពឹងទុក។ស្ថានភាពនេះត្រូវបានចាត់ទុកថាមិនមាននិរន្តរភាពទេព្រោះវាបង្កើនការពឹងផ្អែកលើទីផ្សារបរទេស។នៅក្នុងបរិបទនៃការប្រកួតប្រជែងមហាអំណាចកាន់តែខ្លាំងឡើងនិងការវិវឌ្ឍន៍ដ៏ស្មុគស្មាញនៃCovid-19 នេះត្រូវបានចាត់ទុកថាជាបញ្ហាប្រឈមដ៏ធំមួយសម្រាប់លោក Xi ក្នុងដំណើរការដឹកនាំប្រទេស។សេដ្ឋកិច្ចអាមេរិកប្រឈមនឹងបញ្ហាមួយទៀត។ ក្រុមហ៊ុនរបស់ខ្លួនទទួលបានជោគជ័យនិងច្នៃប្រឌិត។ប៉ុន្តែភាពជោគជ័យរបស់ពួកគេត្រូវបានគេមើលឃើញថាជាឱកាសសម្រាប់អាជីវកម្មតូចៗ ដែលធ្វើឲ្យក្តីសង្ឃឹមរបស់ប្រជាជនអាមេរិកធម្មតាធ្លាក់ចុះកាន់តែខ្លាំង ។នេះបើយោងតាមSisci។ដោយខ្វះក្តីសង្ឃឹមសម្រាប់អនាគតយុវជនអាមេរិកាំងកាន់តែខ្ជិលក្នុងការរៀនសូត្រហើយបដិសេធមិនខិតខំប្រឹងប្រែង។ ដូច្នេះហើយ បញ្ហាប្រឈមមួយសម្រាប់លោក Biden នៅក្នុងផែនការមហិច្ឆិតារបស់គាត់ក្នុងការកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនិងចាប់ផ្តើមការអប់រំឡើងវិញ គឺការបង្កើតឱកាសការងារ និងការចាប់ផ្តើមអាជីវកម្មបន្ថែមទៀតសម្រាប់ជនជាតិអាមេរិក។លើផ្ទៃខាងលើ យុវជនចិនហាក់បីដូចជាមានអាកប្បកិរិយាខុសប្លែកពីគេដោយមានស្មារតីរៀនសូត្រ ឧស្សាហ៍ព្យាយាម និងមានការលើកទឹកចិត្តខ្លាំង។ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយថ្មីៗនេះសង្គមចិនក៏បានឃើញសញ្ញាគួរឱ្យព្រួយបារម្ភមួយចំនួនរួមទាំងការពិតដែលថាយុវជនជាច្រើនចូលចិត្ត”ដេកផ្ទះ”មិនចង់បន្តរួមចំណែកក្នុងវប្បធម៌នៃការងារដែលមិនឈប់ឈរ។ឃ្លា “ដេកចុះ” ឆ្លុះបញ្ចាំងពីការខកចិត្តរបស់យុវជនចិនដែលតស៊ូស្វែងរកការងារ ប្រកួតប្រជែងជាមួយបេក្ខជនរាប់ពាន់នាក់រស់នៅក្នុងភាពក្រីក្រនិងបង់ថ្លៃជួលហួសហេតុនៅក្នុងទីក្រុងដែលមានមនុស្សច្រើន។ទន្ទឹមនឹងបញ្ហាវិសមភាពដែលកំពុងកើនឡើងដែលធ្វើឲ្យសុបិននៃភាពជោគជ័យនៅឆ្ងាយយុវជនមួយផ្នែករបស់ប្រទេសចិនជ្រើសរើសធ្វើការងារតិចតួចតាមតែអាចធ្វើទៅបានផ្ទុយពីស្មារតីនៃការខិតខំប្រឹងប្រែងដែលឪពុកម្តាយធ្លាប់ទទួលបានការអប់រំ។ការព្រួយបារម្ភអំពីការប្រកួតប្រជែងសង្គមដ៏ខ្លាំងក្លាក៏ហាក់ដូចជាត្រូវបានឆ្លុះបញ្ចាំងនៅក្នុងអត្រាកំណើតដែលធ្លាក់ចុះជាបន្តបន្ទាប់បើទោះបីជាប្រទេសចិនបានបោះបង់ចោលគោលនយោបាយមានកូនតែមួយ ខណៈពេលដែលចំនួនប្រជាជនកាន់តែចាស់។ ការពិតនេះមានន័យថា មានហានិភ័យនៃវិបត្តិប្រជាសាស្រ្ត ដែលអាចកាត់បន្ថយអត្រាកំណើននៃសេដ្ឋកិច្ចធំទី២របស់ពិភពលោក។ហានិភ័យនៃភាពចាស់នៃប្រជាជនមុនពេលក្លាយជាអ្នកមានបានជំរុញឱ្យមន្ត្រីចិនកែតម្រូវនិន្នាការនេះ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយគោលដៅនេះគឺពិបាកខ្លាំងណាស់ព្រោះតម្លៃចិញ្ចឹមកូនក្នុងប្រទេសចិនសព្វថ្ងៃគឺថ្លៃណាស់។ ថ្លៃ​មន្ទីរពេទ្យនិង​ថ្លៃ​សិក្សា​ក៏​ថ្លៃ​ដែរ ដូច្នេះ​គ្រួសារ​ជា​ច្រើន​មិន​ចង់ និង​មិន​មាន​លទ្ធភាព​មាន​កូន​បន្ថែម​ទៀត ។ក្នុង​វិស័យ​ការ​បរទេស ទាំង​អាមេរិក និង​ចិន​កំពុង​ប្រឈម​មុខ​នឹង​បញ្ហា​ជាក់លាក់។លោក Xi បានចាប់ផ្តើមគំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវាត់និងផ្លូវ(BRI)ក្នុងឆ្នាំ២០១៣ដើម្បីទាញយកកម្លាំងហិរញ្ញវត្ថុរបស់ប្រទេសចិនដើម្បីចាប់ផ្តើមគម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដែលទីក្រុងប៉េកាំងពិពណ៌នាថាជា”ការកសាងសហគមន៍ដ៏ធំនៃមនុស្សដែលមានសមត្ថភាព”ផលប្រយោជន៍រួម” នៅទូទាំងអាស៊ី អាហ្វ្រិក និងអាមេរិកឡាទីន ដោយហេតុនេះបង្កើនឥទ្ធិពលរបស់ប្រទេសចិននិងទីតាំង។ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ “គម្រោងនៃសតវត្សន៍” របស់លោក Xi កំពុងប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាប្រឈមធំៗ និងប្រតិកម្មនៅក្រៅប្រទេស ។នេះបើយោងតាមការស្រាវជ្រាវ AidData ។ គម្រោង​ដែល​មាន​តម្លៃ ១១,៥៨ ពាន់​លាន​ដុល្លារ​ក្នុង​ប្រទេស​ម៉ាឡេស៊ី​ត្រូវ​បាន​លុប​ចោល​ចន្លោះ​ឆ្នាំ ២០១៣ ដល់ ២០២១ ខណៈ​តួលេខ​នៅ​កាហ្សាក់ស្ថាន​មាន​ជិត១,៥ពាន់​លាន​ដុល្លារ។លោក Brad Parks សហអ្នកនិពន្ធការសិក្សាបាននិយាយថា”ការកើនឡើងនៃអ្នកបង្កើតគោលនយោបាយនៅក្នុងប្រទេសដែលមានប្រាក់ចំណូលទាបនិងមធ្យមមានការសង្ស័យចំពោះគម្រោង BRI សំខាន់ៗ ដោយសារតែតម្លៃខ្ពស់ អំពើពុករលួយ និងក្តីបារម្ភអំពីបំណុលសាធារណៈ” ដែលបានចេញផ្សាយកាលពីខែមុនដោយ AidData ដែលជាមន្ទីរពិសោធន៍ស្រាវជ្រាវមួយ។ នៅមហាវិទ្យាល័យ William and Mary នៅសហរដ្ឋអាមេរិក។ដើម្បីប្រកួតប្រជែងជាមួយ BRI សហរដ្ឋអាមេរិក និងសម្ព័ន្ធមិត្តនៅក្នុងក្រុម G7 បានចាប់ផ្តើមគំនិតផ្តួចផ្តើម “ការកសាងពិភពលោកឡើងវិញឱ្យកាន់តែប្រសើរឡើង” (B3W) ដែលត្រូវបានបំផុសគំនិតដោយពាក្យស្លោកយុទ្ធនាការ “ការកសាងកាន់តែប្រសើរឡើង” របស់ប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក។ គម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ B3W ត្រូវបានអនុម័តដោយ G7 នៅក្នុងខែមិថុនា។ប៉ុន្តែភ្លាមៗនោះបានជួបប្រទះបញ្ហាថវិកាយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។G7 មិន​បាន​បញ្ចេញ​ព័ត៌មាន​លម្អិត​អំពី B3W ទេ។ប៉ុន្តែ​ព័ត៌មាន​លេច​ធ្លាយ​ហាក់​បង្ហាញ​ថា​ផែនការ​នឹង​មាន​ថវិកា​តិចតួចឬ​សូម្បី​តែ​គ្មាន​ថវិកា​ដើម្បី​អនុវត្ត​គម្រោង​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​ដើមទុន​ដែល​មានតម្លៃ​ថ្លៃ។ការពិតនេះអាចប៉ះពាល់ដល់កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់លោកប្រធានាធិបតី Biden ក្នុងការស្ដារឡើងវិញនូវឥទ្ធិពលសកលរបស់អាមេរិកដែលត្រូវបានចុះខ្សោយយ៉ាងខ្លាំងក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក Donald Trump ។ យោងតាមអ្នកជំនាញ Sisci ចរិតលក្ខណៈជាតិ និងអន្តរជាតិរបស់អាមេរិកគឺជាការបង្រួបបង្រួមទាំងមូល។ដូច្នេះប្រសិនបើទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនមិនទទួលបានកិត្យានុភាពសកលឡើងវិញទេ គោលនយោបាយក្នុងស្រុកក៏ទំនងជាចុះខ្សោយដែរ។លោក Sisci បាននិយាយថា “វាពិបាកក្នុងការវិនិច្ឆ័យថាតើបញ្ហាប្រឈមជាមួយអាមេរិកឬចិនកាន់តែពិបាក។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ នៅឆ្នាំ២០២២ យើងប្រហែលជាមើលឃើញថាភាគីណាមកមុន”៕យោងតាម Asia Times

លោកBidenនិងលោកXI។រូបភាពEPA