បស្ចឹ​មប្រទេសកំ​ពុងប្រេះស្រាំប្រ​ឈមមុខ​ជាមួយរុស្ស៊ី

បស្ចឹមប្រទេសមានការបែកបាក់កាន់តែខ្លាំងឡើងចំពោះសំណួរថាតើត្រូវបន្តផ្ទេរអាវុធធុនធ្ងន់ដើម្បីជួយអ៊ុយក្រែនប្រឈមមុខជាមួយរុស្ស៊ីក្នុងជម្លោះបច្ចុប្បន្នឬយ៉ាងណា?។ចំណុចសំខាន់នៃការខ្វែងគំនិតគ្នាកាន់តែខ្លាំងឡើងនៅលោកខាងលិចគឺការយល់ឃើញនៃការគំរាមកំហែងរយៈពេលវែងពីទីក្រុងម៉ូស្គូនិងសំណួរថាតើអ៊ុយក្រែនពិតជាទទួលបានផលប្រយោជន៍ពីរុស្ស៊ីនៅលើសមរភូមិដែរឬទេ? នេះបើយោងតាមមន្ត្រីជិតស្និទ្ធ។បក្សពួកមួយដឹកនាំដោយបារាំងនិងអាល្លឺម៉ង់កាន់តែស្ទាក់ស្ទើរក្នុងការផ្គត់ផ្គង់អ៊ុយក្រែនជាមួយនឹងអាវុធវាយលុករយៈចម្ងាយឆ្ងាយដែលក្រុងគៀវអះអាងថាមានសារសំខាន់ក្នុងការដណ្តើមយកផ្នែកខ្លះនៃប្រទេសឡើងវិញពីកងកម្លាំងរុស្ស៊ីនៅភាគខាងកើតនិងភាគខាងត្បូងនៃប្រទេស។ទីក្រុងប៉ារីសនិងទីក្រុងប៊ែរឡាំងបានសម្តែងការព្រួយបារម្ភថាការផ្ទេរអាវុធធុនធ្ងន់បែបនេះអាចធ្វើឱ្យទីក្រុងម៉ូស្គូខឹងសម្បារនិងប្រថុយនឹងបង្កឱ្យមានជម្លោះដោយផ្ទាល់រវាងរុស្ស៊ីនិងណាតូ។ភាគីម្ខាងទៀត រួមទាំងសហរដ្ឋអាមេរិក ចក្រភពអង់គ្លេស និងក្រុមប្រទេសមួយចំនួនធំនៅអឺរ៉ុបកណ្តាល និងខាងជើង មើលឃើញថាយុទ្ធនាការយោធារបស់រុស្ស៊ី ជាសញ្ញាមួយបង្ហាញថាទីក្រុងម៉ូស្គូចង់ពង្រីកឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួន។ពួកគេ​ជឿ​ថាអ៊ុយក្រែន​នឹង​ប្រឈមមុខ​ដាក់គ្នា​កាន់តែ​ធំ​រវាង​លោកខាងលិចនិង​រុស្ស៊ី។យោងតាមមន្ត្រីអឺរ៉ុបដែលមានចំណេះដឹងអំពីបញ្ហានេះ ការខ្វែងគំនិតគ្នារវាងក្រុមទាំង២កាន់តែច្បាស់ឡើងក្នុងប៉ុន្មានសប្តាហ៍ថ្មីៗនេះជាពិសេសនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលរបស់សហភាពអឺរ៉ុបស្តីពីជម្លោះនៅអ៊ុយក្រែនដែលបានធ្វើឡើងកាលពីសប្តាហ៍មុនក្នុងបរិបទដែលកងទ័ពរបស់ប្រទេសនេះត្រូវដកថយជាបន្តបន្ទាប់។មុនពេលការឈានទៅមុខនៃកងកម្លាំងរុស្ស៊ីនៅលើរណសិរ្សជាច្រើននៅDonbass។បន្ទាប់ពីសន្និសីទសហភាពអឺរ៉ុបនៅតែសម្រេចបានកិច្ចព្រមព្រៀងស្តីពីការដាក់ទណ្ឌកម្មជុំទី៦ជាមួយទីក្រុងម៉ូស្គូរួមទាំងការហាមឃាត់ការនាំចូលប្រេងឆៅភាគច្រើនរបស់រុស្ស៊ី។ប៉ុន្តែ​ចំពោះ​បញ្ហា​អ៊ុយក្រែន ទស្សនៈ​របស់​ភាគី​នៅ​មាន​ការ​បែក​បាក់​គ្នា​ខ្លាំង។សេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់មេដឹកនាំបារាំង និងអាល្លឺម៉ង់និងការអត្ថាធិប្បាយរបស់មន្ត្រីនៃប្រទេសទាំង២បង្ហាញពីការសង្ស័យរបស់ពួកគេអំពីសមត្ថភាពរបស់អ៊ុយក្រែនក្នុងការរុញច្រានកងកម្លាំងរុស្ស៊ីចេញពីទឹកដីរបស់ខ្លួន។ ក្រុង​ប៊ែរឡាំងនិង​ប៉ារីស​បាន​អំពាវនាវ​ឲ្យ​ក្រុង​គៀវ​យល់ព្រម​ចរចា​បទ​ឈប់​បាញ់​ជាមួយ​រុស្ស៊ី។សំណើនេះត្រូវបានឆ្លើយតបយ៉ាងខ្លាំងក្លាពីអ៊ុយក្រែននៅពេលដែលមន្ត្រីនៅទីក្រុងគៀវ បាននិយាយថាបារាំងនិងអាល្លឺម៉ង់កំពុងដាក់សម្ពាធអ៊ុយក្រែនឱ្យធ្វើសម្បទានទឹកដីជាថ្នូរនឹងសន្តិភាពបណ្តោះអាសន្ន។ប្រទេសនៅអឺរ៉ុបខាងលិចមួយចំនួនមិនចង់អូសបន្លាយសង្រ្គាមដែលពួកគេចាត់ទុកថាមិនអាចឈ្នះបានហើយកំពុងបង្ហូរធនធានរបស់អឺរ៉ុបដែលធ្វើឲ្យហានិភ័យនៃវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចកំពុងលាក់ខ្លួននៅទូទាំងទ្វីប។ទន្ទឹមនឹងនោះមេដឹកនាំនៃរដ្ឋបាល់ទិក ប៉ូឡូញនិងប្រទេសមួយចំនួនទៀតបានប្រកែកថា ការផ្គត់ផ្គង់អាវុធធុនធ្ងន់ដល់អ៊ុយក្រែនគឺជាកិច្ចការសំខាន់បំផុតមិនត្រឹមតែរក្សាខ្សែការពារប៉ុណ្ណោះទេ ។ប៉ុន្តែថែមទាំងបង្វែរភាពជឿនលឿនរបស់អ៊ុយក្រែនដល់កងទ័ពរុស្ស៊ី។ពួកគេជឿថា ជាមួយនឹងសព្វាវុធដែលផ្តល់ដោយលោកខាងលិច អ៊ុយក្រែនអាចដោះស្រាយការវាយលុកយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ ដែលធ្វើឱ្យវាមិនអាចទៅរួចទេសម្រាប់រុស្ស៊ីក្នុងការចាប់ផ្តើមប្រតិបត្តិការយោធាស្រដៀងគ្នាណាមួយនាពេលអនាគត។លោកArtisPabriksរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិនៃប្រទេសឡាតវីដែលជាប្រទេសបាល់ទិកបាននិយាយថា “ប្រតិបត្តិការយោធានេះគឺជាការវាយប្រហារដែលមិនធ្លាប់មានពីមុនមកលើអ៊ុយក្រែន” ។លោក​មាន​ជំនឿ​ថា នេះ​ជា​ការ​សន្និដ្ឋាន​សម្រាប់​រុស្ស៊ី​ក្នុង​ការ​ពង្រីក​ឥទ្ធិពល​នៅ​អឺរ៉ុប។ប៉ូឡូញនិងរដ្ឋបាល់ទិកបារម្ភថា ប្រសិនបើពួកគេមិនបញ្ឈប់រុស្ស៊ីនៅអ៊ុយក្រែនទេពួកគេនឹងក្លាយជាសមរភូមិបន្ទាប់នាពេលអនាគត។ជនភៀសខ្លួនអ៊ុយក្រែនរាប់លាននាក់បានសម្រុកទៅកាន់ប្រទេសទាំងនេះដែលនាំមកនូវអារម្មណ៍នៃជម្លោះកាន់តែខិតជិតទៅនឹងជីវិតរបស់មនុស្សនៅទីនេះ ខណៈដែលសម្រាប់ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ អូទ្រីស ឬអ៊ីតាលី ជម្លោះនេះត្រូវបានទទួលតាមរយៈការកើនឡើងតម្លៃប្រេងសាំង។មន្ត្រី​ជាន់​ខ្ពស់​ឆែក​ម្នាក់​បាន​និយាយ​ថា​៖ «​បន្ទាប់​ពី​ទូរស័ព្ទ​ម្តងៗរដ្ឋមន្ត្រី​មក​ពី​អឺរ៉ុប​ខាង​ជើង និង​កណ្តាល​កាន់​តែ​ខឹង​ខ្លាំង​ឡើង»។ “នេះកំពុងបំផ្លាញការរួបរួមរបស់ប្រទេសលោកខាងលិច។ នេះជាអ្វីដែលប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ីVladimir Putinចង់បាន “។មេដឹកនាំ​បារាំង​និង​អាល្លឺម៉ង់​មិន​ទាន់​ទៅ​ធ្វើ​ទស្សនកិច្ច​នៅ​គៀវ​ទេ។ អធិការបតីអាល្លឺម៉ង់ Olaf Scholz បានព្រមានម្តងហើយម្តងទៀតថាជម្លោះអាចឈានទៅដល់សង្គ្រាមលោកលើកទី៣ សូម្បីតែសង្គ្រាមនុយក្លេអ៊ែរ។តាមលោកគោលដៅរបស់លោកខាងលិចនៅពេលមានជម្លោះគឺដើម្បីរារាំងរុស្ស៊ីពីការឈ្នះ។អាល្លឺម៉ង់​មិន​បាន​បញ្ជូន​រថក្រោះ​ទៅ​អ៊ុយក្រែន​ទេ។ប៉ុន្តែ​បាន​ត្រឹម​តែ​យល់ព្រម​ផ្ទេរ​ប្រព័ន្ធ​កាំភ្លើង​ធំ​បាញ់​ដោយ​ខ្លួន​ឯង​ធ្ងន់​ចំនួន៧ប៉ុណ្ណោះ។ មកទល់នឹងពេលនេះ អាល្លឺម៉ង់ ដែលជាប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចធំជាងគេនៅអឺរ៉ុបដែលមានប្រជាជនជាង៨៣លាននាក់ បានបញ្ជូនជំនួយយោធាដែលមានតម្លៃប្រហែល ២១៤លានដុល្លារទៅឱ្យអ៊ុយក្រែន។ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអ៊ុយក្រែនប្រចាំនៅប៊ែរឡាំង លោក Andrij បាននិយាយថា “វាជាការខកចិត្តដែលទាំងរដ្ឋាភិបាលឬអធិការបតីអាល្លឺម៉ង់មិនហ៊ាននិយាយអំពីជ័យជម្នះសម្រាប់អ៊ុយក្រែន និងធ្វើសកម្មភាពដែលត្រូវគ្នាដើម្បីគាំទ្រអ៊ុយក្រែនជាមួយនឹងអាវុធធុនធ្ងន់ទំនើប” ។បារាំង​បាន​បញ្ជូន​យន្តហោះ​ចម្បាំង១២គ្រឿង​ទៅ​អ៊ុយក្រែន។ ប៉ុន្តែ​មិន​បាន​ផ្តល់​រថក្រោះ ឬ​ប្រព័ន្ធ​ការពារ​អាកាស​ណាមួយ​ឡើយ។ទន្ទឹមនឹងនេះ ប្រទេសប៉ូឡូញបានបញ្ជូនរថក្រោះ T-72 ជាង២៤០គ្រឿងទៅឱ្យអ៊ុយក្រែន រួមជាមួយនឹងយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើក កាំជ្រួចមីស៊ីល រថក្រោះប្រយុទ្ធថ្មើរជើងរាប់សិបគ្រឿង និងរថយន្តដឹកគ្រាប់រំសេវ។ សាធារណរដ្ឋឆេកបានបរិច្ចាគឧទ្ធម្ភាគចក្រ រថក្រោះ និងឧបករណ៍ចាំបាច់ផ្សេងទៀតដើម្បីជួយរក្សាប្រតិបត្តិការរបស់កងទ័ពអាកាសអ៊ុយក្រែន។ប្រជាជនក្នុងប្រទេសលីទុយអានី និងសាធារណរដ្ឋឆេក បានបរិច្ចាគប្រាក់រាប់សិបលានដុល្លារ ដើម្បីទិញយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើកតួកគីនិងអាវុធសម័យសូវៀតសម្រាប់អ៊ុយក្រែន។ប្រធានាធិបតីប៉ូឡូញ លោក Andrzej Duda បានប្រកាសថា “យើងកំពុងបញ្ជូនអ្វីៗទាំងអស់តាមអំណាចរបស់យើង ទោះយើងមាននិងនៅពេលណាដែលអាចធ្វើទៅបាន”។”ហេតុអ្វី?ពីព្រោះយើងជឿថានេះជាសង្រ្គាមដើម្បីការពារអឺរ៉ុប”។៧០% នៃជនជាតិអាល្លឺម៉ង់ឥឡូវនេះគាំទ្រវិធីសាស្រ្តប្រុងប្រយ័ត្នរបស់អធិការបតីScholz ។នេះបើយោងតាមការស្ទង់មតិនៅដើមខែឧសភា។ ការស្ទង់មតិបានរកឃើញថា៤៦% នៃជនជាតិអាល្លឺម៉ង់ភ័យខ្លាចថាការផ្ទេរអាវុធធុនធ្ងន់នឹងបង្កើនហានិភ័យដែលសង្រ្គាមរីករាលដាលលើសពីអ៊ុយក្រែន។ ការស្ទង់មតិផ្សេងទៀតបង្ហាញពីការសង្ស័យស្រដៀងគ្នានៅក្នុងប្រទេសអ៊ីតាលីនិងបារាំង។មន្ត្រីបារាំងនិងអាល្លឺម៉ង់បានបដិសេធថាពួកគេមិនបានធ្វើគ្រប់គ្រាន់ឬកំពុងដាក់សម្ពាធប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន Volodymyr Zelenskyឱ្យធ្វើសម្បទាន។ប្រធានាធិបតីបារាំងលោក Emmanuel Macron និងនាយករដ្ឋមន្ត្រី Scholz ដែលនិយាយជាទៀងទាត់តាមទូរស័ព្ទជាមួយប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន និងរុស្ស៊ីបានសង្កត់ធ្ងន់ម្តងហើយម្តងទៀតថាទីក្រុងគៀវត្រូវតែសម្រេចលក្ខខណ្ឌនៃកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពណាមួយ។Edward Luce អ្នកអត្ថាធិប្បាយជើងចាស់សម្រាប់កាសែត Financial Times បាននិយាយថា ភាពចម្រូងចម្រាស់តំណាងឱ្យការខ្វែងគំនិតគ្នារវាង “អឺរ៉ុបចាស់” និង “អឺរ៉ុបថ្មី” ហើយថាការបែកបាក់ទំនងជាកាន់តែស៊ីជម្រៅនៅពេលដែលប្រជាជននៅក្នុងប្រទេសលោកខាងលិចប្រឈមមុខនឹងការលំបាកផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចកាន់តែច្រើន។លោក Jamie Dimon ប្រធានក្រុមហ៊ុន JPMorgan Chase ដែលជាក្រុមហ៊ុនសេវាកម្មហិរញ្ញវត្ថុចំណាស់ជាងគេបំផុតមួយនៅលើពិភពលោកបានព្រមានថា “ខ្យល់កួច”រៀបនឹងវាយលុកសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកដោយសារសង្រ្គាមនៅអ៊ុយក្រែនអាចជំរុញឱ្យតម្លៃប្រេងឡើងដល់១៧៥ដុល្លារ/បារ៉ែល។ ធៀបនឹងប្រហែល ១១៧ដុល្លារ/បារ៉ែលនាពេលបច្ចុប្បន្ន។Luce បាននិយាយថា”ហានិភ័យនៃវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចនឹងសាកល្បងស្មារតីរបស់មនុស្សនិងមេដឹកនាំលោកខាងលិចឆ្ពោះទៅរកវិបត្តិអ៊ុយក្រែន”។”ការខ្វែងគំនិតគ្នានាពេលនេះនឹងក្លាយជាការសាកល្បងមួយសម្រាប់មេដឹកនាំសហរដ្ឋអាមេរិកនិងអឺរ៉ុបនៅពេលដែលលទ្ធផលនៅលើសមរភូមិអ៊ុយក្រែននៅតែមិនទាន់ច្បាស់នៅឡើយ”៕យោងតាម WSJ, Financial Times

ទាហាន​អ៊ុយក្រែន​នៅ​លើ​រថយន្ត​ដឹក​ជញ្ជូន​គ្រាប់​រ៉ុក្កែត​នៅ​ជិត​ទីក្រុង Lysychansk ភាគ​ខាង​កើត​អ៊ុយក្រែន កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​១៣ ខែ​ឧសភា។ រូបថត៖ AFP។